Do kiedy wymiana banknotów? Wszystko, co musisz wiedzieć
Nie ma końcowego terminu wymiany zużytych ani uszkodzonych polskich banknotów. Nie musisz spieszyć się do banku przed określoną datą, a nagłówki o „końcu ważności” pieniędzy dotyczące złotych są zwykle clickbaitem. Wymiana jest bezpłatna i odbywa się na zasadach określonych przez NBP, między innymi w Zarządzeniu nr 31/2013 Prezesa Narodowego Banku Polskiego.
Jakie banknoty można wymienić i ile można otrzymać?
Banknot powinien być autentyczny, a jego nominał musi dać się rozpoznać. Wymianie podlegają między innymi banknoty:
- przerwane lub naddarte,
- poplamione albo nadmiernie zabrudzone,
- odbarwione,
- postrzępione, sklejone lub z dodatkowym napisem czy rysunkiem.
Wysokość wypłacanej kwoty zależy od tego, jaka część pierwotnej powierzchni banknotu zachowała się w jednym fragmencie:
| Zachowana powierzchnia banknotu | Wartość wymiany |
|---|---|
| Od 45% do 75% | 50% wartości nominalnej |
| Powyżej 75% | 100% wartości nominalnej |
Pełną wartość można otrzymać także za banknot przerwany na nie więcej niż dziewięć części, jeśli wszystkie fragmenty pochodzą z tego samego egzemplarza i razem tworzą całą jego powierzchnię. Banknotu, którego nie da się rozpoznać albo którego zachowało się zbyt mało, bank może nie wymienić od ręki.
Gdzie i jak wymienić uszkodzony banknot?
W typowej sytuacji wystarczy udać się do kasy dowolnego banku działającego w Polsce, w tym banku komercyjnego lub oddziału NBP. Procedura wygląda następująco:
- Przynieś uszkodzony banknot do kasy banku.
- Bank sprawdzi jego autentyczność, nominał i stan zachowania.
- Jeśli uszkodzenie jest poważne, a bank nie może dokonać wymiany na miejscu, złóż wniosek o przekazanie banknotu do Centrali NBP.
- Możesz też przesłać do Centrali NBP wniosek, banknoty i zaklejoną kopertę z łączną kwotą nieprzekraczającą 2000 zł, korzystając z przesyłki pocztowej lub kurierskiej.
Ostateczna decyzja w trudnych przypadkach należy do Centrali NBP. Jeśli autentyczności banknotu nie da się potwierdzić lub nie można rozpoznać jego nominału, wymiana może nie przysługiwać.
Czy te zasady dotyczą walut obcych?
Opisane reguły dotyczą polskich złotych. Waluty obce mogą być wycofywane z obiegu według odrębnych terminów ustalanych przez ich banki centralne. Przykładowo niektóre starsze banknoty koron czeskich miały określone daty utraty statusu środka płatniczego, dlatego w przypadku zagranicznej gotówki trzeba sprawdzić zasady obowiązujące w danym kraju.
